Vraag 46: Hoe kan ik leren goed om te gaan met heftige pijn?


Op 24 april stond met 64 procent van
de stemmen één vraag op de eerste plaats van de cybermonnik-poll:

Hoe kan ik leren goed om te gaan met heftige pijn?

Het antwoord van cybermonnik Maurice Knegtel:

Om meteen met de deur in huis te vallen: ik kan me niet verhouden tot heftige of langdurige pijn. Als dit niet mogelijk is, wat is dan wel mogelijk?
 
Tot een beetje pijn voor een relatief korte tijd, kan ik me wel verhouden. Door de pijn meer en meer toe te laten, mijn verzet beetje bij beetje te laten smelten, me schoorvoetend naar de pijn toe te bewegen en tenslotte met de pijn samen te vallen, word ik de pijn die mijn leven is. Er is nu geen afstand meer en geen strijd. Er is een intimiteit met de pijn, die me de pijn anders laat ervaren dan voorheen. Minder solide. Ik ben in de pijn aanwezig en de pijn is aanwezig in mij, zonder voorwaarden en condities, onbepaald, een open en intelligente energie die geen gesjoemel duldt. Misschien dat ik in die intimiteit ook datgene ontdek dat niet door de pijn wordt aangedaan. Evenwel is mijn leven pijn en dat is OK.
 
Voor de tijd dat het duurt en tot aan de pijngrens... Is de pijn te heftig of de tijdspanne te lang, dan bestaat mijn oefening in het falen in het omgaan met de pijn. Niet vanuit mijn alledaagse kruideniersgeest, maar vanuit mijn religieuze geest, heb ik de intentie opgevat om te doen wat ik niet geneigd ben om te doen: naar de pijn toegaan en de pijn zijn. Deze instelling staat haaks op het terugdeinzende leven en wordt door de heftigheid of de duur van de pijn gefrustreerd. Wat ik me voorneem blijkt niet mogelijk.

Wat me rest is vanuit een spiritueel oogpunt teleurstellend pragmatisch, maar wel verstandig om te doen. Ik zal de oorzaak van de pijn moeten laten verwijderen als dat kan. Ik zal mijn kies moeten laten trekken of de ontsteking laten wegsnijden. En als dat niet mogelijk is, dan is het wellicht haalbaar mezelf te verdoven door het innemen van pijnstillers. Dit voelt op grond van mijn religieuze intentie om te ontvangen en te verbinden als een falen, en dat is het ook. Ik kan me niet verhouden tot heftige pijn. Maar dan kan ik tenminste nog dit, de mislukking, mijn falen ontvangen.
 
In het omgaan met langdurige pijn kan de opeenvolging van momenten van tijdelijke verlichting en mulle perioden van gillende pijn, razende wanhoop en verterende onmacht tot mijn weg, dus tot mijn leven worden gemaakt. Dat hele onvermurwbare proces van ontspannen en samentrekken, van hopen en wanhopen, van mogelijkheid en onmacht, van rust en krankzinnigheid, van hemel en hel, dit proces met zijn onbuigzame, natuurlijke orde is vanaf het moment dat ik me oprecht realiseer dat ik me niet tot deze langdurige, heftige pijn kan verhouden, mijn leven, mijn weg, mijn meditatie geworden.

Vanzelfsprekend was de pijn al mijn weg, maar nu gun ik mezelf ten einde raad de ruimte om haar ook als mijn weg te ontvangen. Wat ik daarmee ontvang is geen ontspannen en vredig een-zijn-met. Wat ik ontvang is een onophoudelijke strijd en een stekelig spanningsveld dat tussen de beide polen van de paradox die mijn leven vanaf dat moment concreet is geworden uitstrekt. De paradox dat mijn leven pijn is en dat ik mijn leven als pijn niet kan leiden.
 
Wat mogelijk is, is om mijn leven als pijn te bekrachtigen. Ik kan pijn als mijn meditatie zien en de omgang met mijn pijn als mijn weg. In deze bekrachtiging verkies ik bewust mijn leven zoals het is, maar dat ik me nooit zo heb gewenst. In de beoefening van mijn leven als pijn begin ik telkens opnieuw met de intentie om mijn pijn te ontvangen en daar in een bittere strijd en wanhoopstijd weer vanaf te dwalen en andermaal opnieuw te beginnen.

Meditatie kent deze eindeloze dynamiek van het afdwalen (in gedachten bijvoorbeeld) en terugkeren (naar wat is, mijn lijfelijk aanwezig zijn). Het is niet anders met mijn beoefening van pijn: ik dwaal af in een uit onmacht gehouwen krankzinnigheid en een radeloos verzet en keer terug naar wat is: pijn. In deze eindeloze pendelbeweging tussen weigeren en ontvangen ontdek ik de wijsheid en compassie die zich concretiseert in een heilzame zorg voor mezelf. Ik leer mijn grenzen te respecteren en ruimte te vinden binnen mijn beperkingen.



Zelf een levensvraag voor de cybermonnik? Stel 'm dan hier.