Vraag 39: Vertroebelen antidepressiva je meditatie?
Op 16 april stond met 49 procent van de stemmen één vraag op de eerste plaats van de cybermonnik-poll:

Vertroebelen antidepressiva je meditatie?
 
Het antwoord van de cybermonnik van deze maand, Maurice Knegtel:
 
Er is niets wat je meditatie kan vertroebelen. Het oog van je meditatie ziet altijd. Het straalt uit elke porie van je lichaam en zorgt ervoor dat je weet dat je droomloos hebt geslapen, of dat je hebt zitten suffen, of totaal was bevangen door je gedachtentreinen, of straalbezopen. Het oog van je meditatie slaapt nooit. Het staat wijd open en ontvangt, onophoudelijk en ongehinderd, als een onbegrensde, gevoelige plaat.
 
Het oog van je meditatie ziet echter heel helder wat je aan je lichaam en geest toevoegt. Het eten van een stevige maaltijd voorafgaand aan je meditatie, het drinken van koffie of alcohol, het roken van een sigaret vertekenen en verkleuren het landschap van je geest. Om de werkelijkheid en je leven in een neutrale toestand te onderzoeken, is het verstandig om zo weinig mogelijk aan je meditatie toe te voegen. Alles wat je aan je meditatie toevoegt, toont je wat je met je leven doet en geeft precies datgene aan je terug wat je erin hebt gestopt. Aangezien de werkelijkheid geen solide, substantieel gegeven is, is dit de werkelijkheid van je leven.
 
Omdat je in je meditatie terugvindt wat je erin stopt, is je meditatie een treffende bekrachtiging van je leven op dit moment. Als je er antidepressiva instopt, vind je een leven terug waar de scherpe kantjes vanaf zijn. Dit wil niet zeggen, dat je niet de ware aard van de werkelijkheid kunt ontdekken: het feit dat wat je ziet, wat je hoort, wat je voelt en wat je denkt onbepaald is, open, leeg. Het ‘wat' uit de vorige zin, de vorm, kan echter wel eens minder scherp zijn. Dit betekent niet dat je meditatie daarmee troebeler is. Ze geeft je exact je leven terug zoals het is.
 
De combinatie van meditatie en het gebruik van antidepressiva roept voor mij wel een vraag op. Wanneer antidepressiva ontbrekende of teveel geproduceerde chemische stoffen in je brein moeten compenseren, dan lijkt het me verstandig om antidepressiva te gebruiken. Maar wanneer antidepressiva worden ingenomen om een depressie in je leven te neutraliseren, dan vraag ik me af wat je met je meditatie beoogt. Meditatie ondersteunt een houding van ontvankelijkheid. Een houding van ontvankelijkheid staat haaks op een streven om ergens vanaf te komen. Wanneer meditatie fysiek wordt beoefend, geaard zittend met je gehele lijf, dus niet louter met je hoofd, beschik je over een stevige basis om te ontvangen en verteren wat zich in je leven voordoet. Het loont de moeite om een depressie op grond van deze fysieke basis te ontvangen, uit te staan en wakker te doorleven. Je zou dan kunnen ontdekken dat een depressie niet hard, statisch en zwart is, maar open, stromend en intelligent. Ze toont je nauwgezet wat er in je leven speelt. Zo kun je een depressie teruggeven aan je leven en haar toe-eigenen als een van de intelligente kwaliteiten waarmee je leven is uitgerust. Het is niet erg om depressief te zijn. Het is erg om aan een depressie te lijden. Antidepressiva heffen dit lijden niet op, ze temperen het. Meditatie kan het lijden pacificeren door de depressie te omarmen en te bekrachtigen: zo is het, dit is mijn leven en zo is het goed. Ook de nacht is een dag.