Vraag 21: Ik kijk als een toeschouwer naar mijn eigen leven. Hoe krijg ik er vat op?
Op 10 maart stond met 58 procent van de stemmen één vraag met grote voorsprong op de eerste plaats van de cybermonnik-poll. Heeft u zelf een vraag aan de cybermonnik? Stel hem dan hier.

De vraag was: Ik kijk als een toeschouwer naar mijn eigen leven. Hoe krijg ik er vat op?

Het antwoord van de cybermonnik van deze maand, Kaye Miner:

Soms voelt het alsof het leven zijn eigen koers volgt, met stijgen en dalen en wendingen. Het lijkt dan het beste om je te laten meesleuren, want het voelt erg moeilijk om de vaart te stoppen en de koers te veranderen. Je wil de lastige aspecten van het leven niet ervaren, maar het lijkt buiten je macht te zijn om er iets aan te veranderen. Het voelt vaak veiliger om een beetje afstand te nemen en het leven te aanschouwen in plaats van je er in te mengen.

 

Vanuit een boeddhistische perspectief is dat erg jammer en een verspilling van de geweldige kansen die we met ons waardevolle menselijke leven nu hebben. Wanneer we van een afstand ons leven bekijken, is het makkelijk sceptisch en cynisch te zijn over het leven, de wereld, onszelf en de anderen. Het leven verliest zijn betekenis wanneer we er met scepticisme en cynisme naar kijken. Het wordt dan een existentiële vraag. Waarom leven we? Waarom lijden we? Waarom gebeuren er vreselijke dingen? Waarom zijn mensen zoals ze zijn? Deze vragen worden al jaren door veel filosofen van oost en west bediscussieerd. We zoeken maar al te vaak naar betekenis in ons leven. Zonder goede antwoorden op die vragen te vinden, blijven we intellectueel bezig en verliezen we contact met ons leven en de wereld om ons heen. Dan voelt ons leven, onze wereld, leeg, zonder betekenis. Onze oude gewoontes en ambities zorgen ervoor dat we ‘meedoen’ aan ons leven, maar we zijn er niet in totaliteit bij betrokken.

 

Het idee dat het leven zonder betekenis is, is ondraaglijk en zeker niet passend bij het boeddhisme. Wat is de oplossing? Hoe krijgen we vat op ons leven?

Dat krijgen we door de positieve betekenis van een waardevol menselijk leven diepgaand te realiseren. Als mens hebben we zo veel potentieel. Potentieel voor wijsheid, liefde en mededogen. We hebben het potentieel om ons bewustzijn te ontwikkelen, niet alleen voor onszelf maar voor het welzijn van anderen. Zeker met een geboorte als mens in een land als Nederland, met vrijheid en vrede en fantastische omstandigheden, met de aanwezigheid van betrouwbare methoden en leraren van verschillende boeddhistische tradities, hebben we zoveel mogelijkheden… Het is eigenlijk ongelofelijk wat we hiermee kunnen doen!

 

Ja, Boeddha heeft gezegd dat er lijden is. Hij bedoelt echter niet dat je je ogen dicht moet doen, of het lijden slechts van een afstand moet observeren in de hoop dat het dan verdwijnt. Hij zei dat je de oorsprong moet identificeren, de manier waarop het gebeurt moet beseffen. Je moet je leven sterk in de hand nemen, om de situatie te veranderen en uit die lijdenssituaties te komen. Boeddha heeft laten zien dat dit mogelijk is. Onze manier van denken en voelen is het allerbelangrijkst. Wanneer we ons realiseren hoe belangrijk de kans is die we nu hebben, en dat het niet lang zal duren voor we moeten sterven en een nieuwe wedergeboorte krijgen (die misschien minder gunstig zal zijn), dat wanneer we onze kwaliteiten ontwikkelen en verstoringen verminderen we nu zoveel voor onszelf en andere kunnen betekenen, dán zullen we gemotiveerd zijn om deze kans met beide handen aan te grijpen.

 

De betekenis van het leven is om je potentieel goed te benutten en gezond van lichaam, spraak en geest te worden en daarbij een positieve bijdrage aan de samenleving te leveren.