Forum: het zilvervisjesdilemma

 

Samen weet je meer alleen, dat gaat ook op voor de Cybermonnik. In de ‘Cybermonnik nieuwe stijl’ boren we daarom ook het inzicht en de wijsheid van jou, de lezer aan. Maurice Kengtel doet steeds een korte voorzet, vervolgens krijg jij het podium. Wat zou jij doen in onderstaande situatie? 

Ik heb hier thuis veel last van zilvervisjes, het dreigt af en toe een plaag te worden. Als kind stond ik nog niet op een mier. Als mijn moeder vliegen doodsloeg vond ik het vreselijk. Ik neem ook de richtlijnen van het boeddhisme serieus en heb me er sinds lang in verdiept. Ik heb de zilvervisjes dus enige tijd laten lopen, maar toen het er erg veel dreigden te worden heb ik uiteindelijk besloten om ze toch te bestrijden. Dat houdt doden in, al is het de eerste richtlijn in het boeddhisme dat je geen levende wezens mag kwetsen of doden.

Na dus de nodige gewetensnood en overwegingen ben ik daartoe overgegaan. Ook vanuit wat ik las in een boek van de Dalai Lama: als je 10 mensen kunt redden door er 1 te doden moet je dat doen. Het blijft echter een vraag van me hoe hiermee om te gaan vanuit het boeddhistisch gedachtegoed.

Zilvervisjes kan ik niet vangen en buiten zetten. Ze gaan dan trouwens ook dood geloof ik, als dat al zou kunnen. Als ik ze zich ongehinderd laat voortplanten wordt het een plaag en moet ik er nog veel meer dood maken of laten maken. Ook als ik de plaag laat voortduren en de omgeving er last van gaat krijgen wordt er alsnog ingegrepen en zal dat tot de dood leiden van nog meer levende wezens in de vorm van zilvervisjes. Ik heb dus besloten de populatie onder controle te houden door de boel zo schoon en droog mogelijk te houden en zilvervisjes te doden als ik ze zie. Dat is wel duidelijk tegen mijn aard in vanaf kinds af aan en ook tegen de boeddhistische leer in. Kunt u hierin een richtlijn geven vanuit de boeddhistische leer?

Het antwoord van cybermonnik Maurice Knegtel  

In het boeddhisme zijn leefregels oefeningen. Ze zijn voornemens, intenties, richtlijnen voor ons handelen, maar ze zijn geen doelen die moeten worden gerealiseerd. Het beoefenen van leefregels brengt een zelfonderzoek op gang, waarin ik me zaken omtrent mezelf bewust kan worden. Het volgen van voornemens draait, zoals zoveel boeddhistische oefeningen, om ontwaken, wakker worden voor bepaalde aspecten van mijn leven die ik niet onder ogen wil komen. Een van deze aspecten is het onverteerbare feit, dat het leiden van mijn leven betekent dat ander leven lijdt en zelfs sterft. Door de richtlijn 'niet doden, maar alle leven bekrachtigen', of ahimsa, 'niet kwetsen', serieus in praktijk te brengen, word ik me er pijnlijk van bewust, dat ik steeds weer dood en telkens weer kwets.
 
Ik dood niet alleen in de letterlijke zin, de mieren onder mijn schoenen, de motten in mijn kast, de luizen in mijn haar, de teken op mijn huid, de vliegen op mijn voorruit, maar ook in de figuurlijke zin. Ik dood kwaliteiten van mezelf en van anderen door ze te ontkennen: 'Ik ben nooit boos!' Ik dood mijn eigen tijd en die van anderen, en daarmee mijn en die ander zijn leven. Ik dood de Boeddha in mezelf, het wakende principe, door steeds maar weer in slaap te vallen, of mezelf te verdoven, te verstrooien of te verliezen in werk, of een ideaal.
 
Wat betekent dit onophoudelijk falen in het volgen van mijn voornemen om niet te doden of niet te kwetsen? Betekent dit dat ik mijn voornemen maar voor gezien moet houden en erop los kan leven? Wat maakt het immers allemaal uit? Integendeel! Juist door het falen in het volgen van mijn voornemen word ik me meer en meer bewust van mezelf. Ik zie steeds helderder hoe onverbeterlijk menselijk ik ben en wat ik doe in mijn handelen. Dit leidt tot mededogen, in de eerste plaats voor mezelf en vervolgens voor elk wezen waarmee ik heb te maken. Mijn hart opent en loopt over en ik besef me des te meer, hoezeer ik een richtlijn zoals niet doden of niet kwetsen nodig heb, om mijn weerbarstige vlees te leiden.
 
En nu is het de beurt aan jou, gewaardeerde lezer, wat zou jij met het dilemma van de zilvervisjes doen?