Vraag 6: Ik voel me verbonden met het boeddhisme, maar voel me geen boeddhist. Wat maakt iemand een boeddhist?
Op maandag 10 december stond met 36 procent van de stemmen de onderstaande vraag op de eerste plaats van de poll. Hierbij het antwoord van cybermonnik Maurice Knegtel:

De originele vraag:
Ik voel me verbonden met het boeddhisme, maar voel me geen boeddhist. Wat maakt iemand een boeddhist?

Vanaf mijn zeventiende, toen ik tijdens de godsdienstlessen op de middelbare school kennismaakte met het boeddhisme, voel ik me ermee verbonden. Voor mij verwoordde de leer van de Boeddha mijn lijden aan vergankelijkheid en mijn zoektocht naar inzicht in mijn bestaan. Toch voelde ik me geen boeddhist. Toen ik tijdens mijn studie de onderrichten van het boeddhisme en de werken van belangrijke boeddhistische filosofen bestudeerde, werd mijn waardering groter en mijn verbondenheid dieper, maar ik voelde me geen boeddhist. Zelfs toen ik formeel leerling werd van de Amerikaanse zen meester Genpo Roshi, meerdaagse retraites onder zijn leiding volgde en naar de Verenigde Staten ging voor een intensieve kloostertraining van negentig dagen, voelde ik me geen boeddhist. Sterker nog, ik begon me te verzetten tegen de boeddhistische sekte en weigerde me te beperken tot een boeddhistische traditie en een vorm van levensbeschouwing. Ik wilde mijn onafhankelijkheid behouden en voor mezelf blijven denken. Daarnaast kwam na elke reis door een Aziatisch land de vraag bij me op wat het betekent een boeddhist te zijn buiten een cultuur die al eeuwenlang doordrenkt is van het boeddhisme. Ik voelde me geen boeddhist, ofschoon ik een boeddhistische leraar had, boeddhistische filosofie doceerde, studieklassen over de gewijde teksten leidde, elke dag minstens een half uur mediteerde en met bevend ontzag boeddhistische tempels en kloosters in Azië betrad.

Tijdens een maand lange retraite op Ameland, waarin vrijwel uitsluitend zit meditatie werd beoefend, werd me ineens duidelijk dat mijn leven niet mijn leven is. Ik had geen idee wat me bewoog en waarin ik me bewoog, maar dat ik het niet ben, dat was zonneklaar. Met het wegvallen van mijn vooronderstelling dat mijn leven mijn leven is, viel de grond weg van mijn verzet. Langzaam maar zeker kon ik bevestigen dat mijn leven het leven is van de Boeddha, de Ontwaakte, de Dharma, de werkelijkheid zoals ze is en de Sangha, de fundamentele en harmonieuze verbondenheid van alle levende wezens.

Een jaar later, op mijn negenentwintigste, werd ik boeddhist. Wat maakt iemand een boeddhist? Dat hij voor zichzelf en ten overstaan van de gemeenschap mede-beoefenaars bevestigt dat zijn leven niet zijn leven is, maar het leven van de Boeddha, de Dharma en de Sangha. Deze bevestiging wordt bekrachtigd in een ceremonie, waarin je niet alleen toevlucht neemt tot de Boeddha, de Dharma en de Sangha, maar je je ook voorneemt aan bepaalde leefregels te houden en je een boeddhistische naam krijgt. Vanaf dat moment ben je een ‘baby Boeddha’, iemand die zijn ontwaakte bestaan ten volle wil verwerkelijken.

Nog steeds voel ik me geen boeddhist. Mijn leven is het leven van de Boeddha, de Dharma en de Sangha, dat is voor mij helder. Maar hoe druk ik dat leven uit in het bestaan dat ik leid in het Westen van de eenentwintigste eeuw? Ik ben tot monnik gewijd, maar ik leef niet in een klooster. Ik heb een monnikspij, maar ik draag een spijkerbroek en een sweatshirt. Ik ben getrouwd, heb het voorrecht ons zoontje van drie te mogen opvoeden, ik ontvang salaris op mijn bankrekening, onderhandel over honoraria, bezit een koophuis en een auto, geniet van Belgische bieren en af en toe een goed stuk vlees, en ik lig op een vrije avond op de bank voor de buis lekker te zappen. Ik weet niet wat het is om een boeddhist te zijn.

Maar luister, kijk. Iets gaat zijn gang en het beweegt me op en neer, en van de ene kant naar de andere...